Đọc báo như đọc sách: chế độ Đọc tin kiểu e-ink trên iPhone

Đọc sách trên điện thoại thì thư thái. Đọc báo trên cùng chiếc điện thoại ấy thì hiếm khi được vậy. Chữ không khó hơn, nhưng trang báo được làm ra để bạn cứ lướt tiếp: video tự chạy, banner trượt lên, danh sách bài liên quan, rồi thêm một danh sách nữa, và không lúc nào trang báo bảo bạn đã đọc xong.

Máy đọc sách e-ink như Kindle hay Kobo dễ chịu hơn vì một lý do ít liên quan tới màn hình. Chúng chỉ hiện một trang, màu xám, rồi đợi bạn. Chế độ Đọc tin của Glosa mang kiểu trang đó tới việc đọc báo trên iPhone và iPad.

Vì sao đọc báo trên điện thoại dễ mệt

Chủ yếu vì ba thứ.

Màu và chuyển động. Ảnh thu nhỏ rực rỡ và quảng cáo nhấp nháy kéo mắt khỏi dòng đang đọc. Mỗi lần kéo rất nhỏ. Hai mươi phút cộng lại thành cảm giác đọc nhiều mà nhớ chẳng bao nhiêu.

Cuộn trang. Trang cuộn không có chỗ cố định. Trang giật một cái là bạn mất dòng, và không có số trang để quay lại.

Không có điểm hết. Bảng tin tự nạp thêm thì không bao giờ báo bạn đã đọc hết, nên bạn dừng khi mệt chứ không phải khi xong.

Một trang kiểu e-ink thay đổi gì

Trang kiểu e-ink cố ý bỏ ba thứ đó. Chữ xám trên nền giấy xám, kiểu chữ có chân. Ảnh được chuyển sang các mức xám, đủ thông tin mà không gây chói. Không có gì chuyển động cho tới khi bạn lật trang. Bạn luôn biết mình đang ở đâu: trang hai trên bốn.

Trên iPhone nào bạn cũng làm được một phần. Thang độ xám trong phần Trợ năng bỏ màu, chế độ Reader của Safari bỏ phần thừa. Nhưng cả hai không chia trang, không có điểm hết, và phải bật lại cho từng trang web.

Chế độ Đọc tin trong Glosa

Glosa là app đọc sách vẽ theo kiểu màn hình e-ink. Đọc tin là chế độ thứ hai của app. Trong Cài đặt, ở mục Glosa mở ở chế độ, chọn Đọc tin, màn hình chính sẽ là tin tức thay cho kệ sách. Lần sau Glosa mở lại đúng chế độ bạn dùng gần nhất.

Đầu màn hình là hôm nay: còn bao nhiêu bài chưa đọc và lần cuối kiểm tra tin lúc mấy giờ. Hàng tab bên dưới là các thư mục của bạn (Công nghệ, Khoa học, Thế giới, tuỳ bạn đặt tên), mỗi tab có số bài chưa đọc, kèm một tab Đã lưu cho bài để đọc sau. Tiêu đề hiện từng trang một, mỗi bài có nguồn, giờ đăng và câu mở đầu. Bài đã đọc chuyển sang màu xám nhạt. Cuối trang có nút Đánh dấu trang này đã đọc, và thanh lật trang cho biết còn bao nhiêu trang.

Nếu thích mỗi màn hình một bài, chuyển danh sách sang dạng thẻ. Vuốt lên để sang thẻ kế, vuốt phải hoặc chạm để đọc.

Đọc một bài báo

Chạm vào tiêu đề, bài mở ra như một trang sách: chữ của bài viết không kèm menu, quảng cáo hay cửa sổ bật lên, cùng kiểu chữ với tiểu thuyết của bạn. Chạm vào mép màn hình để lật trang. Lật qua trang cuối là sang bài kế, lật lùi ở trang đầu là về bài trước. Thanh dưới cùng ghi tên bài trước và bài sau, để bạn biết trước khi lật.

Vì đây chính là trình đọc sách, các công cụ đọc sách dùng được cho báo:

• Chạm hai lần vào một từ, một thẻ nhỏ dưới trang cho biết nghĩa của từ đó trong đúng câu này, bằng tiếng Việt.
• Highlight một đoạn bằng nền xám, gạch chéo hoặc gạch chân, kèm ghi chú.
• Bấm Nghe để nghe đọc cả bài, câu đang đọc được đánh dấu, bằng giọng Apple hoặc giọng tự nhiên có tiếng Việt.
• Nút dịch trên thanh bài báo dịch cả bài, tiện khi đọc báo bằng ngôn ngữ bạn đang học.

Đọc sau giữ bài trong tab Đã lưu và trên kệ, không bị dọn đi. Để chưa đọc đưa bài trở lại danh sách. Gốc mở chính trang web đó trong trình duyệt của Glosa khi bạn cần xem bản gốc.

Thêm nguồn tin

Nút + trong chế độ Đọc tin mở bảng Thêm feed, có ba cách:

• Tệp OPML. Mang nguồn tin từ Feedly, Inoreader, NetNewsWire hay app nào khác sang. Thư mục được giữ, nguồn trùng được gộp, podcast chỉ có tiếng thì bỏ ra và ghi tên. Xem OPML là gì và cách xuất file.
• Trang web. Gõ tên hoặc địa chỉ trang. Glosa tìm nguồn tin của trang, cho biết mỗi nguồn đăng chừng bao nhiêu bài một ngày, và để bạn chọn thư mục.
• Gợi ý. Các trang xếp theo ngôn ngữ và chủ đề, từ VnExpress, Tuổi Trẻ, Dân trí, BBC Tiếng Việt tới The Verge, Ars Technica, cho cả mười sáu ngôn ngữ của app.

Cài đặt giữ cho việc đọc nhẹ nhàng

Đọc tin kiểm tra nguồn tin khi Glosa đang mở, mỗi giờ hoặc mỗi ba giờ, hoặc chỉ khi bạn kéo xuống để làm mới. App không chạy ngầm. Bài đã đọc được dọn sau 7 hoặc 30 ngày, hoặc giữ mãi; bài đã lưu thì luôn còn. Nguồn tin đồng bộ giữa iPhone, iPad và iPhone Duo qua iCloud, không cần tạo tài khoản.

Đọc tin không làm gì

Đọc tin để đọc, không phải để theo dõi. Không có cảnh báo từ khoá, không có quy tắc lọc, không có bản cho Mac; mấy việc đó Inoreader và Feedly làm tốt hơn, bài so sánh app đọc RSS nói kỹ về chúng. App cũng không vượt được tường phí: trang nào chỉ gửi đoạn giới thiệu thì bạn đọc đoạn đó, kèm đường dẫn tới bài gốc.

Một thói quen dễ giữ

Chọn một giờ cố định trong ngày để đọc tin. Mở Glosa, đọc trang tiêu đề đầu tiên, mở hai ba bài bạn quan tâm, đánh dấu phần còn lại đã đọc. Khi số bài chưa đọc về không là bạn đã xong, và app không còn gì để kéo bạn ở lại. Chính điều đó mới là điểm hay.